Deneyimsiz CV | Yeni Mezun Özgeçmişi İçin Örnekler ve Şablon

Yeni mezun olmuş ve iş yaşamına adım atmaya hazır olan adaylar, özgeçmiş yazma konusunda da kendilerini deneyimsiz hissedebilirler. Oysa bazı kuralları bildiğiniz sürece bunun hiç de zor olmadığını göreceksiniz.

Bu şablon için Ortalama Puan

5
Rated 5 out of 5
Nereden 1 musteri degerlendirmeleri

CV hazırlama her ne kadar dikkat ve özen isteyen bir iş olsa da, bu kurallar ve şablonlar sayesinde kendinize kısa sürede kusursuz CV hazırlayabilirsiniz.

YÖK’ün araştırmasına göre Türkiye’de 2020-2021 yılında 4,676,657 tane lisans öğrencisi eğitim almıştır. Bu rakamlara ön lisans ve yüksek lisans öğrencileri de dahil edildiğinde rakam on iki milyonu geçmektedir. Bu öğrenciler mezun olduktan sonra iş ararken büyük bir rekabet ortamının içine gireceklerdir. İyi iş bulmak için güzel bir eğitim almış olmanın yanı sıra adayın kendini geliştirmesi de önem taşımaktadır. Donanımlı ve hazırlıklı olarak iş aramaya başlamak, işi elde etmenin ilk basamağıdır.

Hiç deneyimi olmayan yeni mezunlar bu aşamada nasıl CV hazırlamalıdırlar. Toplumda, deneyimli çalışanların daha rahat iş bulacağı kanısı yaygındır. Ama işin aslı gerçekten de böyle midir? Deneyimi olmayan ama dolu bir CV ile başvuru yapan adayların da şansı yüksek olamaz mı? Olur tabii ki. Bunun en büyük avantajlarından biri henüz genç yaşta oldukları için kolay adapte olabilmeleri ve öğrenebilmeleridir. Kafalarında iş yaşamı ile ilgili olumsuz deneyimlerin tortuları bulunmadığı için çalışmaya daha hevesli ve istekli olabilirler.

Peki yeni bir mezun nasıl CV hazırlamalıdır. İşte bu rehberde deneyimsiz CV örnekleri ve şablonu ile birlikte tüm bilgileri size aktaracağız.

Yeni Mezun CV Örneği

Hakan Tanır
İnşaat Mühendisi
00905429000000
hakantanir@gmail.com
Bakırköy / İstanbul
linkedin/in/hakantanir

Özet: Adım Hakan Tanır. 22 yaşındayım. Bu yıl İstanbul Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden mezun oldum. Bir baba mesleği olan mühendisliği hem severek hem de ilgiyle okudum. Stajımı ABC İnşaat Şirketi’nde tamamladıktan sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde düzenlenen 2. Ulusal İnşaat Mühendisliği Sempozyumu’na katıldım. Alığım eğitimin yanı sıra gerek stajımdan gerekse seminerlerden edindiğim bilgilerle özellikle betonarme ve zemin mekaniği konularında kendimi geliştirme fırsatım oldu. Her ne kadar mukavemet ve malzeme bilimi konusunda okulumda çok başarılı olduysam da bundan sonraki hedeflerim arasında bu alanda da kendimi daha çok geliştirmek var. Mesleğimi her yönüyle uygulayabileceğim, yeni görüşlere ve ilerlemeye açık bir kurumda görev almaya hazırım.

İş Tecrübelerim:

ABC İnşaat Şirketi
Stajyer İnşaat Mühendisi
2021-2022
İstanbul

  • İnşaatların zemin testlerinin ve değerlendirmelerinin yapılmasında mühendise yardım ettim.
  • Zemin testi raporlarını tuttum.
  • Üç farklı inşaatın malzeme giderlerinin ve bütçelerinin belirlenmesine yardım ettim.
  • İki binanın risk analizini raporunu hazırladım.
  • Şantiyede çalışan işçilerin sevk ve yönetiminin sağlanmasına yardım ettim.

Eğitim:

İstanbul Teknik Fakültesi
İnşaat Fakültesi Bölümü
İnşaat Mühendisliği
Lisans
2018 – 2022
İstanbul
Mezuniyet puanı: 88 / 100

Seminer ve Kurslar:

2. Ulusal İnsaat Mühendisliği Sempozyumu
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
İnşaat Mühendisleri Odası
2022 Eylül
3 gün
KKTC

MS Project Primavera Yazılım Kursu
FC TASARIM Eğitim Merkezi
2022 Ağustos
30 Saat
İstanbul

Yabancı Diller:

İngilizce (İleri seviye)
Almanca (Orta seviye)

Beceriler:

  • İleri matematik bilgisi
  • İleri fizik bilgisi
  • Çizim yeteneği
  • Harita bilgisi
  • CAD programı ile çalışabilme
  • Proje yönetimi
  • Liderlik
  • Yaratıcılık
  • İletişim
  • Görselleştirme
  • Eleştirel düşünce
  • Ekip ruhu
  • Zamanı iyi kullanabilme

Ek Bilgiler:

  • Talep edildiği takdirde referans sunulacaktır
  • B sınıfı sürücü belgesi

İlgi Alanları:

  • Satranç
  • Yüzme
  • Klasik müzik

Yeni Mezun Nasıl CV Hazırlamalıdır?

Yukarıdaki yeni mezun cv örneği en yetenekli ve donanımlı yönlerinizi ön plana çıkarmanız gerektiğini göstermektedir. Çünkü deneyiminiz olmadığı için, onun yerine geçebilecek ve sizi işinizde başarılı yapacak özelliklere sahip olduğunuzu iş veren görmelidir. Bu hem eğitiminiz olabilir hem de sosyal ve mesleki becerileriniz olabilir. Ayrıca az önce sözünü ettiğimiz gibi üniversiteyi bitirdikten sonra kendinizi daha da geliştirmek için katıldığınız etkinlikler de dahil edilebilir.

Öncelikle CV’nizin bir şablona ihtiyacı olacak. Çünkü gelişigüzel ve düzensiz olmamalı. Bu şablona CV içeriğini düzgün bir biçimde yazabilirsiniz. Eğer bu konuda arayış içindeyseniz, sitemizdeki şablon örneklerini inceleyin. Şablon, özgeçmişinizin hem daha kolay yazılmasını hem de rahat okunmasını sağlayacaktır.

CV’nin Yapı ve Tasarımı

Bir CV şu bölümlerden oluşur:

  • İletişim Bilgileriniz
  • Profesyonel Özet
  • İş tecrübeleri
  • Eğitim Bilgileri
  • Sosyal ve Mesleki Beceriler
  • Ek Bilgiler

Ana çatısı bu şekilde kurulan CV’nizi artık yazmaya başlayabilirsiniz. Fakat öncesinde şu kuralları da aklınızda tutmayı unutmayın:

  • CV kısa olmalı. Bir sayfa ya da eğitim bilgileriniz çoksa, en fazla iki sayfa olmalı.
  • Başvuru yaptığınız her pozisyon için CV’nizi güncellemeniz gerekir. Unutmayın, meslek aynı olsa bile her iş pozisyonu için farklı kriterler aranabilir. Buna göre CV’nizde yeniden düzenleme yapmalı, aynı CV’yi her başvuruda kullanmamalısınız.
  • İmla ve yazım yanlışları olmamalıdır. Böyle bir durumda işe alım uzmanları sizi dikkatsiz ve özensiz bulacaklardır.
  • Yazı karakterinin boyutu 10 ya da 12 olmalıdır. Çok küçük ya da çok büyük karakterler, metninizin okunmasını zorlaştırır. Ayrıca tüm dünyada en çok kullanılan ve okunması kolay olan Arial, Times New Roman gibi yazı tiplerini seçin.
📌İpucu: Günümüzde CV’lerin içeriği elektronik ortamda bir yazılım tarafından kontrol edilebilmektedir. Aday Takip Sistemi denen bu yazılım, iş ilanında belirtilmiş olan özellikleri, kelime olarak CV’lerde arar. Bu kelimelere rastlamadığında otomatik olarak eleme yapar. Bu nedenle iş ilanını iyi okuyarak orada yazan özelliklerin CV’nizde yazılı olduğundan emin olun.

CV’nizin Formatı

Dünya genelinde CV hazırlamak için kullanılan 3 temel format bulunmaktadır:

  • Ters kronolojik format: Adından da anlaşılacağı gibi tarihsel sıralamanın yeniden eskiye doğru yapıldığı bu türde, eğitim ve iş deneyimi bilgileriniz ile yapmış olduğunuz çalışmaların tarihsel sıralaması günümüzden geriye doğru yapılır. Böylece iş verenin son dönemdeki etkinliklerinize odaklanması sağlanır. En çok kullanılan formattır ve her meslek dalı için uygundur.
  • Fonksiyonel format: Klasik CV formatı da diyebiliriz. Yukarıda size örneğini vermiş olduğumuz CV, fonksiyonel format ile yazılmıştır. Bu türde sırasıyla iletişim bilgileriniz, profesyonel özet, eğitim bilgileriniz, becerileriniz ve ek bilgiler yer alır. Daha çok sosyal meslekler tarafından tercih edilmektedir. Çünkü becerilerinizi ve yeteneklerinizi daha fazla ön plana çıkarmanızı sağlar.
  • Hibrit format: Eğer uzun yıllar iş tecrübesi edindiyseniz, çok eğitim aldıysanız hibrit format kullanarak daha etkili bir CV hazırlayabilirsiniz. Yukarıdaki her iki formatı da kullanarak yazılan bu türde hem ters kronolojiyi kullanabilir hem de fonksiyonel format sıralamasını uygulayabilirsiniz.

Formatınızı da belirledikten sonra artık CV’nizi yazmaya başlayabilirsiniz.

Ünvan ve İletişim Bilgileri

Bu bölüme başlık da diyebiliriz. Kim olduğunuz, ne iş yaptığınız ve sizinle nasıl iletişime geçileceğini belirttiğiniz bu bölümde adınız, soyadınız, e posta adresiniz, telefon numaranız ve varsa Linkedin profilinizin bir bağlantısından başka bilgiye yer vermemelisiniz. Özellikle medeni durumunuz, çocuk sahibi olup olmadığınız, siyasi eğiliminiz, burcunuz ve tuttuğunuz futbol takımı gibi bilgiler hem gereksizdir hem de CV’nizin uzamasına neden olur.

Doğru örnek
Ayla Yenigün
Grafik Tasarımcı
aylayenigun@gmail.com
05429000000
linkedin/in/aylayenigun
Taksim / İstanbul
Yanlış örnek
Ayla Yenigün
Grafik Tasarımcı
aylayenigun@gmail.com
05429000000
linkedin/in/aylayenigun
Alibey Sokak No: 8 D:2
Taksim / İstanbul
Bekar
Bir kedi annesi
Balık burcu

Yanlış örnekte gördüğünüz gibi adayımız açık adresini, medeni durumunu, evcil hayvan beslediğini ve burcunu yazmıştır. Bu bilgilerin iş başvurunuza hiçbir katkısı yoktur. Üstelik CV’nizin uzamasına neden olur.

Profesyonel bir özet yazın

Siz de yeni mezun olduğunuz için profesyonel özeti nasıl yazacağınızı bilmiyorsanız, vereceğimiz bilgileri dikkatle okuyun. Özet kısmı CV’nin başlıktan sonra gelen bölümüdür. Burada kısaca kendinizden, kariyer hedeflerinizden ve çalışmak istediğiniz firma için düşüncelerinizden söz edebilirsiniz.

Örnek:

‘’Adım Derya Güney. Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Oyunculuk Bölümü’nden mezun olduktan sonra İngiltere’de Derby Theatre’da bir yıl stajyer oyuncu olarak görev aldım. Bu sürede hem yabancı dilimi hem de oyunculuk tekniklerimi geliştirme fırsatını elde ettim. Türkiye’ye döndükten sonra uzun okul yıllarımdan beri takip ettiğim ve çalışmalarını takdirle karşıladığım size ait olan Bulut Oyuncular Topluluğuna katılmaya karar verdim. Yaratıcı, çağdaş, ilerici ve yeniliklere açık topluluğunuza kendi bilgi birikimimi aktarırken, sizin tecrübelerinizin de beni geliştireceğine inancım sonsuzdur.’’

Deneyimsiz Bir Adayın İş Tecrübesi Bölümüne Ne Yazılır?

İş deneyimi başvurularda önemli rol oynar. Bu şüphe götürmez. Oysa yeni mezunların tecrübeleri bulunmadığı için bu konuda endişe edebilirler. Fakat buna hiç gerek yoktur. Çünkü, herkes iş yaşamına bir noktadan başlamak zorundadır. İş verenlerin yeni mezunlara şanş verirken aradıkları kriterleri taşıyorsanız, sizin de işi elde etmeniz kolaydır. Peki nedir bu kriterler? Öncelikle almış olduğunuz eğitimin bu konudaki rolü büyüktür. Eğitim bilgilerinizde bunu belirttikten sonra, iş tecrübeleriniz kısmına stajınızı, katıldığınız kurslar ve seminerleri, sempozyumları ve toplantıları yazabilirsiniz.

Ayrıca bu etkinliklerden elde ettiğiniz bazı sertifika ve belgeleri de eğitim bilgilerinize ekleyerek CV’nizin daha etkili olmasını sağlayabilirsiniz. Bir başka konu da okurken yaptığınız okul içi çalışmalardır. Bu çalışmalardaki rolünüzü, hangi sorumlulukları üstlendiğinizi CV’nize ekleyin. Eğer okul dışında da gönüllü bir çalışma yaptıysanız bu da iş tecrübesi alanına yazılabilir. Fakat unutmamalısınız ki bu çalışmaların hepsi başvurduğunuz pozisyonla ilgili olmalıdır. Yeni mezunların bu bilgileri iş verenin dikkatini hemen çekecektir. Şimdi bunu bir örnekle  açıklayalım:

Örnek:
Stajlar:

Güven Holding
Yönetici asistanı
2021
İstanbul

  • Her sabah yöneticinin günlük planını hazırladım.
  • Toplantıların düzenlenmesini yaptım.
  • Yurt içi ve yurt dışı seyahat düzenlemelerini yaptım.
  • Postaların gönderilmesi, e posta takibi ve telefona bakmak gibi büro işlerini yerine getirdim.
  • Yöneticiye gelen telefonları yanıtladım ve gereken notları aldım.
  • Tüm raporlama işlemlerini yaptım.

Kurslar ve Seminerler:

Deulcom International
Yönetici Asistanlığı Kursu
2022
6 ay
İstanbul

Coursera
Google İle Büyüyün
Teknik Desteğin Temelleri
Online kurs
30 saat
2022

Eğitim Bilgileri Nasıl Yazılmalıdır?

Eğer yeni mezun olduysanız ve henüz iş tecrübeniz yoksa, eğitim bilgileriniz cv hazırlama sırasında ön plana çıkmalıdır. Neredeyse tüm iş verenler eğitim konusunda hassas davranmaktadırlar. Eğitiminin sizden daha iyi olan birinin sizin önünüze geçmesi ve işi alması olası. Fakat aldığınız eğitim ne olursa olsun, eğer bunu CV’nizde etkili bir biçimde vurgularsanız, sizinle aynı eğitimi almış başka bir adayı geride bırakabilirsiniz.

Araştırmalara göre Türkiye’nin bazı üniversiteleri diğerlerine oranla daha popüler ve bu üniversitelerden mezun olan adaylar, başka bir üniversitenin aynı bölümünden daha yüksek puanla mezun olmuş olsalar bile daha kolay iş bulabiliyorlar. Örneğin il üç sırayı Hacettepe Üniversitesi, ODTÜ ve İstanbul Teknik Üniversitesi paylaşıyor. Yine de mezun olduğunuz üniversite hangisi olursa olsun, bunu CV’nizde düzgün bir şekilde yazmanız etkili olacaktır.

Eğitim:

Örnek 1:

Hacettepe Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Fizyoloji Bölümü
2016 – 2022
Lisans eğitimi
Ankara
Mezuniyet puanı: 89 / 100

Örnek 2:

Dokuz Eylül Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi
Sahne Sanatları Bölümü
Oyunculuk Anasanat Dalı
Lisans eğitimi
2018 – 2022
İzmir
Mezuniyet puanı: 90/100

Yeteneklerinizden Söz Edin

Sosyal ve mesleki becerileriniz en az aldığınız eğitim ve iş tecrübeleriniz kadar etkilidir.Bu nedenle özgeçmişlerde önemli yer tutar. Bu bölümde sizi diğer adaylardan farklı kılacak, iş yaşamında başarılı olmanızı sağlayan ve başvurduğunuz pozisyon için en uygun yetenek be becerilerinizi sıralayın. Genel olarak her çalışanı başarıya ulaştıran analitik düşünme, zamanı iyi değerlendirme, iletişim, ekip ruhu, çözüm odaklı olma gibi genel becerilerin yanı sıra mesleğinize özel teknik yeteneklerinizden de söz edebilirsiniz. Örneğin bir mimar üstün matematik becerisine sahipken, bir psikolog empati becerisini geliştirmiş olabilir.

Örnek:

  • Sunum becerisi
  • İletişim becerisi
  • Zaman yönetimi
  • Ekip ruhu becerisi
  • Duygusal zeka
  • Empati
  • Etkili karar verme
  • Etkili dinleme
  • Çözüm üretme
  • Uyum
  • Eleştirel düşünebilme
  • Objektiflik
  • Liderlik
  • Dayanıklılık
  • Gözlem yapabilme
  • Farkındalık
  • Motivasyon
  • İş etiği

Yukarıda örnek olarak verdiğimiz becerilere kendinizde bulunduğuna inandığınız diğer becerileri ekleyebilirsiniz.

Ek Bilgilerle CV’nizi Destekleyin

Deneyimsiz bile olsanız insan kaynakları uzmanlarını etkileyecek birden fazla özelliğe sahip olduğunuzdan eminiz. Başvurduğunuz pozisyon için gereken tüm bilgileri CV’nize ekledikten sonra, o pozisyonu destekleyeceğine inandığınız ek bilgileri girin. Bazı şirketler iş ilanında referans istediklerinden söz etmezler. Fakat bir referans daima sizi destekleyen unsurdur. Ek bölümlerde referansınızın iletişim detaylarını vermeseniz bile, bir referans sunabileceğinizden söz edin.

Ayrıca bazı pozisyonlar için kullanılan bilgisayar programları ya da sürücü belgesi önem taşıyabilir. Örneğin bir ofis işine başvuruyorsanız Microsoft Office yazılımlarını iyi kullanmanız beklenebilir. Bir şirketin satış ve pazarlama bölümü için başvuru yapacaksanız, müşterileri ziyaret etmeniz ve onlara örnek malzeme götürmeniz için araba kullanıyor olmanız istenebilir. Bu detayları Ek Bilgiler bölümüne yazın.

Ek olarak ilgi alanlarınızdan da söz edin. İlgi alanlarınız kişiliğiniz hakkında iş verene ipucu verir. Bir mühendisin resim yapması, bir öğretmenin kitap okuması, bir tiyatro oyuncusunun sinema ile ilgilenmesi önemlidir. Şimdi bunları örneklendirelim:

Örnek:

Ek bilgiler:

  • Talep edildiği takdirde referans sunulacaktır.
  • Microsoft Office uygulamaları ve Autocad programını kullanabiliyorum.
  • B sınıfı sürücü belgesi sahibiyim.

İlgi alanları:

  • Bahçecilik
  • Doğa sporları
  • Müzeler
  • Tiyatro
  • Antikalar
  • Satranç

Uygun Bir Fotoğraf Ekleyin

İlk iş başvurunuzu yaparken yazdığınız CV’ye fotoğraf ekleyip eklemem konusunda kafanız karışık mı? O halde bilmeniz gerekiyor ki ülkemizde hala özgeçmişlerde fotoğraf olması isteniyor. Her ne kadar fotoğraf eklemek şart koşulmasa da, eklememeniz CV’nizin elenmesi ristkini taşıyor. Dolayısıyla işe uygun, resmi ve sade bir fotoğrafla CV’nizi tamamlamalısınız. CV’lerde fotoğraf bulunması uygulaması Amerika ve diğer bazı batılı ülkelerde yasaklanmış durumda. Fakat ülkemizde bu uygulamaya henüz geçilmedi.

Fotoğrafınız omuzlarınızdan yukarısını gösteren, sade bir fonla çekilmiş olsun. Karikatür, avatar ya da sosyal medya paylaşımlarınızdan günlük bir fotoğraf kullanmayın. İnsan kaynakları uzmanları bir kişinin fotorafına bakarak o işe uygun olup olmadığını değerlendirebildiklerini söylüyorlar. Bu nedenle sizi olduğunuzdan farklı yansıtan fotoğraflardan kaçının.

Deneyimsiz CV ve Özgeçmişinizi Optimize Etmeniz İçin İpuçları

Daha önce de belirttiğimiz gibi cv hazırlama düşünüldüğü kadar karmaşık ve zor değildir. Yukarıda verdiğimiz bilgileri ve sitemizde bulunan yeni mezun cv örnekleri size bu konuda yardımcı olacaktır. Ayrıca CV’nizi yazdıktan sonra yeniden gözden geçirip eksik olan noktaları düzeltmenizde fayda var. Bir özgeçmişi en iyi haline getirebilmek için şu ipuçlarını değerlendirin:

  • Kısa ve net yazın. Bir sayfayı geçirmeyey çalışın.
  • Yazım ve imla hatası yapmayın. Dikkatsizlik iş başvurusu için olumlu puan getirmez.
  • CV’nizi bitirdikten sonra mutlaka gözden geçirin. Gerekirse bir arkadaşınızdan ya da profesyonelden CV’nizi değerlendirmesini isteyin. Önerilerini dikkate alın ve uygulayın.
  • Başvurduğunuz pozisyonla ilgisi olmayan bilgileri yazmaktan kaçının.
  • CV’nize uygun bir format seçtiğinizden emin olun.

CV’nizi Bir Ön Yazı İle Birlikte Sunun

Ön yazı ya da kapak mektubu, başvurduğunuz pozisyona uygunluğunuzu anlattığınız ve hedeflerinizden söz ettiğiniz kısa bir yazıdır. CV’nizi bir ön yazı ile birlikte sunduğunuzda o işi ne kadar ciddiye aldığınızı göstermenin yanı sıra iş verende özenli bir insan olduğunuz izlenimini uyandırırsınız.

Ön yazı genellikle şirketlerin insan kaynakları bölümüne ya da başvurduğunuz işin departman sorumlusuna hitaben yazılır. Kime hitabedeceğinizi bilmiyorsanız doğrudan şirket adına da yazabilirsiniz. Ünvanınızı ve iletişim bilgilerinizi girdikten sonra şirket ya da şirket sorumlusunun bilgilerini girerek başlık kısmını tamamlarsınız. Ardından mektubunuzun konusu ve ek olarak CV’nizi belirtirek selamlama kısmından sonra bir açılış paragrafı yazarsınız.

Açılış paragrafında iş ilanını nerede gördüğünüzü ve işe başvurmaya neden karar verdiğinizi anlatırsınız. İkinci paragrafta şirketi uzun süredir takip ettiğinizden söz edebilir ve o pozisyon için neden en uygun aday olduğunuzu açıklarsınız. Son paragrafta ise iş vereni bir eylem planına çağırarak yüzyüze bir iş görüşmesi talep edip, kibarca teşekkür ederek yazınızı tamamlarsınız.

Ön yazının önemi CV’nizin dikkate alınmasını sağlamaktır. Çünkü zaman harcayıp, emek vererek bir yazı hazırlamış olmanız insan kaynakları uzmanlarının gözünden kaçmayacaktır. Ayrıca özgeçmişinizde bulunan mesleki yeteneklerinizden söz etmeniz için de bir fırsattır. Deneyimsiz bir aday olarak böyle bir yazıyı CV’nize eklemekle diğer pek çok adayı geride bırakma şansınızı artırırsınız. Deneyimsiz adaylar için hazıradığımız ön yazı örneklerini okumak için şu linke tıklayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Profesyonel iş tecrübem yok. Fakat sosyal sorumluluk projelerinde yer aldım. Bunları CV’me eklemeli miyim?

Yanıt: Eğer görev aldığınız proje, başvurduğunuz pozisyonla ilgiliyse bunu CV’nize yazabilirsiniz.

Deneyimim olmadığı için iş yaşamından referans veremiyorum. Ne yapmalıyım?

Yanıt: Eğer mutlaka referans isteniyorsa ve iş yeri kabul ediyorsa, birinci derece akrabalarınız olmamak kaydıyla özel hayatınızdan da referans verebilirsiniz. Ayrıca mezun olduğunuz okuldaki öğretmenleriniz ve çalışmakta olan arkadaşlarınızı da referans olarak gösterebilirsiniz.